سوگواری بهمن و افسانه اسفند در روستای آذران

مصطفی جوادی مقدم* – در دل فرهنگ عامیانه ایران زمین افسانه ها نهفته است.افسانه هایی که بیشتر با باورهای مردم به وجود آمده با طبیعت گره خورده به شکل خرده فرهنگ در آمده و در دل فرهنگ جای گرفته است. یکی از این باورهای دیرین در روستای آذران کاشان سوگواری بهمن و افسانه اسفند است.

در روزها آخر بهمن ماه معمولا برف و باد روستا را فرا می گیرد و مردم بر این باورند بهمن که در گویش محلی بهمنه گفته می شود خواهر اسفند است و چون می داند برادرش اسفند در راه است خانه تکانی می کند و آن باد برف طولانی غبار روبی خانه بهمن است .

آذرانی ها بر این باورند که چون بهمنه چند روزی خانه تکانی کرده خسته شده و در عصر روز آخر ماه خوابش می گیرد و می خوابد؛ معمولا در آن هنگام برف و باد هم به نشانه پایان خانه تکانی قطع می شود.خواب بهمنه به دلیل شدت خستگی به درازا می کشد و در واپسین لحظات روز اخر بهمن نیمه شبان اسفند از راه می رسد و چون خواهرش در خواب است او را بیدار نمی کند و می گذرد.

سپیده دم شب اول اسفند بهمنه از خواب بیدار می شود وقتی می فهمد که اسفند آمده و او نتوانسته از برادرش پذیرایی کند سوگواری را آغاز می کند، صبح اولین روز اسفند برف ریزه ای شروع به بارش می کند که مردم بر این باورند بهمن خاک بر سر می ریزد و برای اسفند بی قراری می کند.

از دیگر سنت ها آنست که در شب اسفند کشاورزان درخت ها را باردار می کنند بدین صورت که میان شاخه ها و تنه درختان سنگ هایی را قرار می دهند و اعتقاد دارند با این کار درخت باردار می شود و محصول بیشتری میدهد.

گرفتن اسفندی از دیگر آداب جوانان روستاست که آخرین ماه فصل سرد و نزدیک شدن فصل بهار را به کشاورزان مژده میدهند و پاداش می گیرند، با این آداب و سنت هاست که جشن ها و مراسم سنتی آذران از آخر بهمن و شب اسفند آغاز می شود تا شب چهارشنبه سوری تداوم می یابد در نوروز به اوج می رسد و در سیزده فروردین و در دل طبیعت به پایان می رسد.

 

** رئیس سابق اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشان


دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.